Avro bir yıl içinde yüzde 14 pahalandı, tüketici fiyatları yüzde 29,7 arttı. Merkez Bankası 13 Ekim 2026'da bir avro için gösterge kurunu 55,11 lira olarak belirledi; 13 Ekim 2025'te bu rakam 48,36 idi. Bu kurla ailesine 100 avro gönderen biri, 4.836 lira yerine 5.511 lira ulaştırıyor.
Enflasyon ve politika faizi: resmî yüzde 29,73, ENAG'a göre yüzde 46,61
Devletin istatistik kurumu TÜİK, 5 Ekim 2026'da Eylül için yıllık enflasyonu yüzde 29,73 olarak açıkladı; Ağustos'ta bu oran yüzde 31,51 idi. Fiyatlar aylık bazda yüzde 1,84 arttı; Aralık 2025'ten bu yana artış yaklaşık yüzde 24. Bağımsız bilim insanlarından oluşan ENAG kendi hesabını yapıyor ve Eylül için yüzde 46,61'e ulaşıyor. TÜİK resmî kurum, ENAG ise özel bir tahmin.
Nisan'dan Ağustos'a kadar yıllık enflasyon yüzde 31,5 ile 32,6 arasında seyretti. İstikrar Programı ve Merkez Bankası, bir tarafta ABD ile İsrail, diğer tarafta İran arasında Şubat 2026 sonunda başlayan savaşta yükselen enerji fiyatlarına işaret ediyor.
Politika faizi, Merkez Bankası'nın bankalara bir haftalığına borç verdiği orandır. Kurul, 22 Ocak 2026'da faizi yüzde 38'den yüzde 37'ye indirdi. Sonraki beş toplantıda (12 Mart, 22 Nisan, 11 Haziran, 23 Temmuz, 10 Eylül) faizi değiştirmedi.
Yüzde 37, Ekim 2023'ten bu yana en düşük düzey. Merkez Bankası, 2023 seçimlerinden sonra faizi Mayıs 2023'teki yüzde 8,5'ten Mart 2024'te yüzde 50'ye çıkardı ve Kasım 2024'e kadar orada tuttu. Tabloya bir çekince de eşlik ediyor: Merkez Bankası 2 Mart–23 Ağustos 2026 arasında bir haftalık repo ihalelerini askıya almıştı. Mart ayında yaptığı açıklamaya göre bankalar bu dönemde ortalama yüzde 40'lık gecelik faizle fonlanıyordu. Grafikteki çizgi ise yüzde 37'yi göstermeye devam ediyor. Yüzde 29,73'lük enflasyonla karşılaştırıldığında faiz yedi puanın biraz üzerinde.
Büyüme, asgari ücret, dış ticaret ve rezervler
Hükümetin Orta Vadeli Programı'na göre ekonomi 2025'te yüzde 3,7 büyüdü. 2026'da ise yavaşlıyor: Birinci çeyrekte yıllık büyüme yüzde 2,6, ikinci çeyrekte yüzde 2,3 oldu.
23 Aralık 2025 tarihli karara göre asgari ücret 2026'nın tamamı için geçerli: günlük 1.101 lira, aylık brüt 33.030 lira, net 28.075,50 lira. Bu tutar 31 Aralık 2025'te yaklaşık 558 avroya, 13 Ekim 2026'da yaklaşık 509 avroya denk geliyordu. İşçi sendikaları konfederasyonu Türk-İş, Eylül 2026 için Ankara'da dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı beslenme için ayda 37.800,92 liraya ihtiyaç duyduğunu hesapladı. Bu, bir kuruluşun hesabıdır, resmî bir rakam değildir ve tek bir ücret için değil, dört kişilik bir hane için geçerlidir.
Cari denge, ülkenin yurt dışıyla tüm gelir ve giderlerini kapsar. Merkez Bankası verilerine ilişkin basın haberlerine göre Türkiye, Ağustos 2026'da 4,0 milyar dolar fazla verdi; Ağustos'a kadar son on iki ayda ise 42,1 milyar dolar açık verdi. 2025'in tamamında açık 30,3 milyar dolardı. Program, 2026 için 47,5 milyar dolar (ekonomik hasılanın yüzde 2,6'sı) cari açık ve bir önceki yılın 62,5 milyar dolarına karşılık 71 milyar dolarlık enerji faturası öngörüyor.
Merkez Bankası'nın rezervleri 16 Ocak'ta brüt 205,2 milyar dolar, 2 Ekim'de 167,4 milyar dolardı. Brüt rakama her şey dahildir; takas (swap) işlemlerinden gelen döviz de. Analistler bu yüzden net rakamı, yani yükümlülükler düşüldükten sonraki tutarı da hesaplıyor. Haftalık verilere ilişkin basın haberlerine göre net rezervler 9 Ocak'ta 82,9 milyar dolar, 2 Ekim'de 53,8 milyar dolardı; swap hariç ise 70,1 ve 37,9 milyar dolar.
Büyük kredi derecelendirme kuruluşlarının son kararları: S&P 17 Nisan'da BB- notunu durağan görünümle teyit etti, Fitch 17 Temmuz'da BB- notunu durağan görünümle teyit etti; Moody's 24 Temmuz'da rutin bir gözden geçirmenin ardından notu Ba3'te, durağan görünümle bıraktı.
Programın vaadi ve ortaya çıkan tablo
Hükümetin İstikrar Programı Haziran 2023'ten beri sürüyor; Merkez Bankası da faizleri o ay artırmaya başlamıştı. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek yönetimindeki hükümet, programı her Eylül ayında üç yıllık Orta Vadeli Program olarak güncelliyor. Program yüksek faize, daha kısıtlı bir bütçeye ve kur korumalı mevduat (KKM) hesaplarının sona ermesine dayanıyor. Ağustos 2023'te tüm mevduatın yüzde 26,2'si bu hesaplardaydı; programın verdiği bilgiye göre Ağustos 2026'da hiçbir şey kalmadı.
Enflasyon hedefleri her yıl ötelendi. Eylül 2023 tarihli program 2025 sonu için yüzde 15,2, Eylül 2024 tarihli program yüzde 17,5 enflasyon öngörmüştü. Gerçekleşen yüzde 30,9 oldu. 2026 sonu için Eylül 2025 tarihli program yüzde 16 demişti; 6 Eylül 2026 tarihli yeni program yüzde 28,4 bekliyor. Merkez Bankası 2026 sonu ara hedefini Mayıs'ta yüzde 16'dan yüzde 24'e yükseltti; tahmini 13 Ağustos'tan beri yüzde 28.
Program ayrıca 2027 sonu için yüzde 21, 2028 için yüzde 13,5 ve 2029 için yüzde 9 enflasyon, bunun yanında yüzde 5,0 büyüme ve 2029'da ekonomik hasılanın yüzde 1,6'sı kadar cari açık planlıyor.
Bütçe açığı ise planın altında. Programa göre merkezi yönetim bütçe açığı 2025'te ekonomik hasılanın yüzde 2,9'u oldu, planlanan yüzde 3,1'di. 2026 için planlanan yüzde 3,5 yerine yüzde 3,1 bekleniyor; bunun içinde Şubat 2023 depremi sonrası yeniden inşa için 0,8 puan, yani 681,5 milyar lira var. 2027 için yüzde 3,5 öngörülüyor.
Riskler ve 2027'ye kadar tahminler
Merkez Bankası, yüksek enerji fiyatlarını fiyatlar için yukarı yönlü risk olarak gösteriyor. Bir başka risk olarak beklentileri ve fiyat belirleme davranışını görüyor; programa göre kiralar ve eğitim fiyatları çoğu zaman geçmiş enflasyonu izliyor. Merkez Bankası'nın Ağustos anketinde haneler önümüzdeki on iki ay için yüzde 45,6, şirketler yüzde 32,8, piyasa katılımcıları yüzde 23,7 enflasyon bekliyor.
Cari açığın yurt dışından gelen parayla kapatılması gerekiyor. Bankalar Haziran'da vadesi gelen uzun vadeli dış borçlarının yüzde 151,3'ünü, şirketler yüzde 231,4'ünü yeni kredilerle karşıladı (on iki aylık değerler); Merkez Bankası bu nedenle finansmanı yüksek düzeyde görüyor. Fitch, riskler olarak yeni şoklarda çıkışları ve 2027 sonunda ya da 2028 başında beklenen cumhurbaşkanlığı seçimi öncesindeki siyasi riskleri sayıyor.
Siyaset ve yargı da işin içine giriyor. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun Mart 2025'te gözaltına alınmasının ardından Merkez Bankası 17 Nisan 2025'te politika faizini yüzde 42,5'ten yüzde 46'ya yükseltti ve gerekçeler arasında finans piyasalarındaki son gelişmeleri gösterdi; dosyamız bu davaya ayrı bir makale ayırıyor. İmamoğlu ile toplam 400'den fazla sanığın yargılandığı dava 9 Mart 2026'dan beri sürüyor; tüm sanıklar için masumiyet karinesi geçerli. Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Michael O'Flaherty, 10 Temmuz'da adil yargılanma konusundaki kaygılarını dile getirdi. Basın haberlerine göre Eylül ortasında birkaç yatırım fonu yatırımcılarının para çekme taleplerini karşılayamadı: Borsa endeksi 16 Eylül'de yüzde 5,54 düştü, Merkez Bankası 17 Eylül'de daha fazla likidite sağlayacağını duyurdu. S&P analistleri 2 Ekim'de fonlarla ilgili olarak yönetişim, hukuk devleti ve politika etkinliğinin soru işaretleri doğurabileceğini söyledi; olay sınırlı kaldığı sürece not indirimi beklemediklerini belirttiler.
2026 sonu enflasyonu için tahminler yüzde 28 (Merkez Bankası), 28,4 (program), 29,9 (IMF) ve 30,5 (Fitch) düzeyinde. 2026 büyümesi için IMF yüzde 2,7, OECD yüzde 3,1, program yüzde 3,3 bekliyor. Bundan üç senaryo çıkıyor.
Birincisi: Enerji fiyatları geriler, Merkez Bankası mevcut çizgisini sürdürür. Program bunu 2026'da varil başına 88 dolar, 2027'de 76 dolarlık ham petrol fiyatıyla varsayıyor; 2027 sonu için yüzde 21 enflasyon bekliyor.
İkincisi: Enflasyon daha yavaş düşer. Fitch 2027 sonu için yüzde 23,5, 2026 sonunda dolar başına 51 lira ve seçimler öncesinde gevşemeler öngörüyor; IMF yüzde 23,7 enflasyon ve 2027'de yüzde 3,6 büyüme bekliyor.
Üçüncüsü: Enerji fiyatları yüksek kalır ya da artar. S&P bunu Nisan'da ana risk olarak belirtti; EBRD 24 Eylül'de, çatışmanın daha da tırmanması halinde sermaye çıkışlarını ve turizmde kayıpları da riskler arasında saydı.
Sıradaki tarihler: S&P Türkiye'yi 16 Ekim'de gözden geçirecek, Merkez Bankası faiz kararını 22 Ekim'de verecek ve Enflasyon Raporu'nu 12 Kasım'da açıklayacak. Beklenen yüzde 28,4'e ulaşmak için fiyatların Ekim'den Aralık'a kadar toplamda yaklaşık yüzde 3,3'ten fazla artmaması gerekiyor. Eylül'deki artış yüzde 1,84 idi.