13 Ekim 2026'da bir avro 55,11 Türk lirası etti; bu, 29 Aralık 2023'e göre yüzde 69 fazla. Türkiye'de fiyatlar Aralık 2023'ten Eylül 2026'ya kadar yaklaşık yüzde 135 arttı. Tatil ya da aile için avro bozdurana, üç yıl öncesine kıyasla daha çok banknot veriliyor, ama o parayla daha az şey alınıyor. Yatırımcılar için asıl soru da burada yatıyor: Türk lirasındaki para, liranın avro karşısında kaybettiğinden fazlasını getiriyor mu?
Türk lirası faizleri ne getiriyor: resmi hesapla ve ENAG'a göre
Merkez Bankası'nın bankalara bir haftalığına borç verdiği politika faizi 22 Ocak 2026'dan beri yüzde 37'de; en son 10 Eylül'de teyit edildi. Bir bankanın tasarruf sahiplerine ödediği faiz ise ayrı bir oran.
Reel faiz, faizden enflasyonun çıkarılması demek. Bir mevduatın yıl içinde alım gücünü ne kadar artırdığını ya da azalttığını gösteriyor. İstatistik kurumu TÜİK, Eylül 2026 için yüzde 29,73 enflasyon açıkladı; politika faiziyle kıyaslandığında 7,3 puanlık bir reel faiz kalıyor. Bağımsız bilim insanlarının oluşturduğu ENAG araştırma grubu, medya haberlerine göre yüzde 46,61'e ulaşıyor. Onların rakamına göre reel faiz eksi 9,6 puan olurdu.
Yatırımcı için önemli olan, henüz gelecek olan enflasyon. Merkez Bankası'nın Ağustos anketinde piyasa katılımcıları önümüzdeki on iki ay için yüzde 23,7, haneler yüzde 45,6 bekledi. Reel faizin ne olacağı, kimin beklentisinin gerçekleşeceğine bağlı.
Avro yatırımcısı ayrıca kuru da hesaba katıyor. 13 Ekim 2026'ya kadarki on iki ayda avro yüzde 14 pahalandı. Dolayısıyla liradaki bir yatırımın bu sürede, geri dönüşümde bir avro bile eksik kalmaması için, vergi ve masraflardan önce yüzde 14'ten fazla getirmesi gerekiyordu.
2023'ün ortasından beri çizgiler birbirinden ayrılıyor. Kırmızı çizgi, Türk lirasının en önemli ticaret ortaklarının para birimleri karşısındaki değerini gösteriyor; gri çizgi aynı değeri fiyat farklarından arındırılmış hâliyle. Aralık 2023'ten Ağustos 2026'ya kadar kırmızı çizgi 25,2 puandan 14,7 puana düştü, gri çizgi 85,9'dan 108,1'e çıktı. Türk lirası, fiyatların arttığından daha yavaş değer kaybetti: Türkiye'den mal ve hizmetler yabancılar için pahalılaştı. Liraya yatırım yapan avro yatırımcıları için bu, son üç yılın getirisiydi; ihracatçılar ve oteller için ise fiyat dezavantajı.
Ancak gri çizgi sert düşüşleri de biliyor. Temmuz'dan Ağustos 2018'e kadar yüzde 17, Ekim'den Aralık 2021'e kadar yüzde 20, seçimlerin ardından Mayıs'tan Temmuz 2023'e kadar yüzde 16 kaybetti. Bu çöküşlerin her biri, bugünkü resmi reel faizin iki yılda getirdiğinden büyüktü.
Türkiye ne kadar korunaklı: rezervler, borçlar, ihracat
Merkez Bankası bu tür çöküşlere karşı rezerv tutuyor: Türk lirası satın almakta kullanabileceği döviz ve altın.
2025 sonunda brüt rezervler 186 milyar dolardı; serinin başlangıcından beri hiç bu kadar yüksek olmamıştı. Brüt demek, borçlanılan dövizin de dahil olması demek. İsrail, ABD ve İran arasındaki savaşın Şubat 2026 sonunda başlamasının ardından, Merkez Bankası verilerine göre yalnızca Mart'ta 43,4 milyar dolar azaldılar; yabancılar Türk menkul kıymetlerinden 11,4 milyar dolar çekti. Medya haberlerine göre 2 Ekim'de brüt 167,4 milyardı; yükümlülükler ve swap işlemlerinden gelen dövizler düşüldüğünde 37,9 milyar kalıyordu.
Cari işlemler dengesi, bir ülkenin dış dünyayla yaptığı tüm ödemeleri kapsıyor. Ağustos 2026'ya kadarki on iki ayda Türkiye, elde ettiğinden 42,1 milyar dolar fazlasını yurt dışına ödedi. Hükümetin beklentisine göre enerji ithalatı 2026'da 71 milyar dolara mal olacak. Açığı yurt dışından gelen para kapatıyor ve bu para akıyor: Bankalar Haziran'a kadarki on iki ayda vadesi gelen uzun vadeli dış kredilerinin yüzde 151'ini, şirketler yüzde 231'ini yeniden borçlandı. Para gelmezse Merkez Bankası rezervlerden ödüyor. Swaplar olmadan rezervler 2 Ekim'de bir yıllık açığa yetmiyordu.
Devletin kendisi az borçlu. Sosyal güvenlik ve belediyeler dahil genel devletin borcu, ekonomik üretimin 2001'deki yüzde 75,6'sından 2025'te yüzde 23,5'ine düştü. Merkezi yönetim bütçesi 2025'i ekonomik üretimin yüzde 2,9'u oranında açıkla kapattı; hükümet 2026 için yüzde 3,1 bekliyor. Para biriminde bir sorun var: Merkezi yönetim borcunun yüzde 39,9'u Haziran 2026'da dış borçtu. Dolar cinsinden ilk yarıyılda neredeyse aynı kalarak 128,2 milyar oldu, Türk lirası cinsinden 469 milyar arttı.
Ülke lehine olan veriler, kurlardan daha yavaş değişiyor. Ekonomi 2025'te yüzde 3,7, 2026'nın ikinci çeyreğinde bir önceki yıla göre yüzde 2,3 büyüdü. Mal ihracatının yüzde 42,7'si 2025'te, Türkiye'nin 1995 sonundan beri gümrük birliği içinde olduğu AB'ye gitti. Dünya Bankası verilerine göre nüfusun yüzde 68,4'ü 15 ile 64 yaş arasında, Almanya'da yüzde 62,4; 65 yaş ve üzeri yüzde 10,6, Almanya'da yüzde 23,7.
Kredi notları, yasalar, depremler ve yargı ne anlama geliyor
Medya haberlerine göre S&P 17 Nisan 2026'da BB- notunu, Fitch 17 Temmuz'da yine BB- notunu teyit etti; Moody's Temmuz'da Ba3'te bıraktı, hepsi durağan görünümle. Bu, yatırım yapılabilir notun en alt basamağının üç kademe altında. Fitch, güçlü yönler olarak düşük kamu borcunu ve sağlam bankaları, zayıf yönler olarak çok yüksek enflasyon geçmişini, ihtiyaca kıyasla kısıtlı dövizi ve para politikasına geçmişte yapılan siyasi müdahaleleri sıralıyor.
2003 tarihli Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu yabancı yatırımcıları yerli yatırımcılarla eşit tutuyor. Kârlar, temettüler ve satış gelirleri bankalar aracılığıyla serbestçe yurt dışına aktarılabiliyor.
Konutlar için deprem riski de var. 6 ve 20 Şubat 2023 depremleri 53.697 insanın canını aldı; 632.667 konut yıkıldı, yıkılması gerekiyor ya da ağır veya orta hasarlı. 23 Nisan 2025'te Marmara Denizi'nde, İstanbul'un batı ucundaki Silivri'nin 23 kilometre açığında 6,2 büyüklüğünde deprem oldu. Konut binaları için deprem sigortası zorunlu; sigorta yoksa tapu müdürlüğü yeni malikin tescilini yapmıyor. Sigorta, her yıl belirlenen bir azami tutara kadar ödeme yapıyor.
Bir de yargı var. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu 19 Mart 2025'te gözaltına alındığından beri tutuklu; 9 Mart 2026'dan beri toplam 400'den fazla sanığın yargılandığı dava sürüyor. İddianame, kendisine diğer suçlamaların yanı sıra rüşvet ve kara para aklama isnat ediyor; masumiyet karinesi geçerli. AB Komisyonu Kasım 2025'te yazdığı raporda, gözaltıların yargı bağımsızlığına ilişkin kuşkuları derinleştirdiğini, siyasi huzursuzluğun ekonomik sonuçlarına yetkililerin daha sıkı bir politikayla karşılık verdiğini belirtti. Merkez Bankası 17 Nisan 2025'te politika faizini yüzde 42,5'ten yüzde 46'ya çıkardı.
2027 sonuna kadar üç senaryo ve verilerin sınırları
Birincisi, hükümetin programı tutuyor: Enflasyon 2027 sonuna kadar yüzde 21'e, 2029'a kadar yüzde 9'a düşüyor; 2027'de petrol fiyatı varil başına 76 dolar. Politika faizi yüzde 37'de kalsaydı reel faiz o zaman 16 puan olurdu ve Merkez Bankası'nın faizi indirmek için alanı bulunurdu. Eylül 2024 programı 2025 sonu için yüzde 17,5 enflasyon vaat etmişti; ölçülen yüzde 30,9 oldu.
İkincisi, enflasyon daha yavaş düşüyor. Fitch 2027 sonu için yüzde 23,5 enflasyon ve dolar başına 60 Türk lirası bekliyor; 2027 sonunda ya da 2028 başında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçiminden önce daha küçük ama pozitif bir reel faizle gevşeme öngörüyor. Dolar o zaman beşte birin biraz üzerinde pahalanırdı; bir Türk lirası yatırımının daha fazla getirmesi gerekirdi.
Üçüncüsü, bir şok: Daha pahalı enerji, siyasi bir olay, Mart 2026'daki gibi çıkışlar. O zaman swaplar hariç 37,9 milyar dolar ve 2018, 2021 ile 2023'ün deneyimi belirleyici olur.
Verilerin söylemedikleri: Tek tek yatırımların, hisse senetlerinin, tahvillerin, banka mevduatının ya da belirli bir şehirdeki konutların nasıl gelişeceği. Tek tek durumlardaki vergi hakkında hiçbir şey söylemiyorlar, doğru zamanlama hakkında da. Bir ülkeyi ortalama olarak tarif ediyorlar.
S&P notunu 16 Ekim'de gözden geçiriyor, Merkez Bankası 22 Ekim'de faiz kararını veriyor ve 12 Kasım'da enflasyon raporunu sunuyor. Enflasyonun 2026 sonunda hükümet programındaki yüzde 28,4'e oturması için fiyatların Ekim'den Aralık'a toplamda en fazla yüzde 3,3 artması gerekiyor. Yalnızca Eylül'de bu artış 1,84 oldu.