2026 Eylül ortasında medya haberlerine göre birçok Türk yatırım fonu yatırımcılarına ödeme yapamaz hale geldi, İstanbul Borsası bir hafta içinde yaklaşık yüzde sekiz değer kaybetti. Türkiye'nin sermaye piyasası düzenleyicisi SPK, 17 Eylül'de yalnızca üç cümlelik bir açıklama yaptı: Gelişmeler izleniyor, bir dizi tedbir kararlaştırıldı ve bunlar kısa sürede kamuoyuyla paylaşılacak. Bu yazının kaleme alındığı 14 Ekim 2026 itibarıyla, o günden bu yana nelerin resmen kesinleştiğini, nelerin siyaseten tartışıldığını ve nelerin belirsiz kaldığını net biçimde ayırmak mümkün.
Yetkililerin tespit ettikleri
Tasfiye şu anlama geliyor: Fonlar artık pay geri almıyor, iki banka varlıkları satıyor ve elde edilen geliri yatırımcılara payları oranında ödüyor; yatırılan paraya ilişkin bir garanti yok. SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarına göre İş Bankası, Tera'nın altı fonunu devralıyor; kamu bankası Ziraat Bankası ise diğer altı şirketin 125 fonunu. Kurum, başlangıçta üç ay olan süreyi 21 Eylül'de, bankaların menkul kıymetleri zaman baskısı altında satmak zorunda kalmaması için en fazla altı aya uzattı. SPK, 23 Eylül'de yatırımcı sayısını merkezi saklama kuruluşu MKK'nın kayıtlarına göre 455.758 olarak açıkladı. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e atfedilen, yalnızca medya haberlerinden bilinen açıklamalara göre fon varlığı yaklaşık 890 milyar lira düzeyindeydi; bu, ülkedeki tüm fon varlıklarının kabaca onda biri.
Olayların öncesini SPK 18 Eylül'de kendisi anlattı: 2025 sonunda belirli şirketlerin fonlarında, halka açıklık oranı düşük hisselerde, şirketlerin rakamlarıyla açıklanamayan fiyat hareketleri dikkat çekti. Finansal İstikrar Komitesi konuyu 2 Aralık 2025'te ele aldı, kurum 28 Ağustos 2026'da yeni fon kurallarını yayımladı. Aradaki süre neredeyse dokuz ay süren görüşmelerle geçti. 17 Eylül'de işlem yasağı geldi; aynı gün Merkez Bankası bankalar için likidite kurallarını gevşetti.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı piyasa dolandırıcılığı şüphesiyle soruşturma yürütüyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, medya haberlerine göre 6 Ekim'de, Ağustos 2026'da vatandaşlardan çok sayıda şikâyet geldiğini, SPK'nın bunun üzerine soruşturma izni verdiğini ve 85 şüphelinin tutuklu olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 12 Ekim'de Kabine toplantısının ardından güncel durumu açıkladı: Fon şirketlerinin yönetim kurulu üyelerinin de aralarında bulunduğu 282 kişi hakkında dava var, 84'ü tutuklu, 27 yakalama kararı ve 99 adli kontrol kararı bulunuyor. Medya haberlerine göre tutuklular arasında 23 Eylül'den beri Tera Yatırım'ın yönetim kurulu başkanı Emre Tezmen de var. Herkes için masumiyet karinesi geçerli; ortada bir iddianame yok.
SPK, 1 Ekim'de Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) nezdinde 131 fonun her biri için bir hesap açtı; yatırımcılar işlem yasağından önce aşırı yüksek fiyatlardan yaptıkları satışlarla elde ettikleri kazançları bu hesaplara gönüllü olarak iade edebiliyor. Gürlek'e göre beş kişi bunu şimdiden yaptı; haklarındaki soruşturmalar sürüyor.
Siyaseten kriz, iktidar partisi AKP'yi vurdu. AKP Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve eski Aile Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya, CHP sözcüsünün kendisine ve eşine Özata armatörlük hisselerinden elde edilen yüksek kazançları hatırlatmasının ardından 26 Eylül'de parti görevlerinden affını istedi; Erdoğan bunu 27 Eylül'de kabul etti, Kaya 6 Ekim'de partiden istifa etti. Medya haberlerine göre ikisi de şüpheli sıfatıyla ifade verdi, içeriden bilgi sahibi olduklarını reddediyor ve kazançları TMSF hesabına iade etti. Bu bir soruşturmadır, bir hüküm değil.
Yatırımcıların alması öngörülen
AKP Grubu, 9 Ekim'de 2/3939 sayılı teklifi Meclis'e sundu; Plan ve Bütçe Komisyonu teklifi 14 Ekim'de görüşüyor. Teklif yalnızca 17 Eylül'de durdurulan fonlar için geçerli ve ilk maddesine göre açıkça genel bir tasfiye hukuku oluşturmuyor. Teklifin özü net yatırım tutarı. Net yatırım tutarı şu demek: Bir yatırımcının fiilen yatırdığı her şey, çektiği tutarlar düşüldükten sonra; her iki tutar da tasfiye gününe kadar tüketici ve üretici fiyat endekslerinin ortalamasıyla artırılıyor; kâğıt üzerindeki kazançlar sayılmıyor. Bu tutara kadar, ancak fon başına en fazla bir milyon lira olmak üzere ara ödeme yapılabilecek. Bir fonun nakdi herkese yetmezse, ödeme en küçük yatırımcıdan başlıyor. Ara ödeme nihai hesapla mahsup ediliyor; sonunda hakkı daha az çıkan, buna göre daha az alıyor. Teklife göre kurucular ve yöneticiler, fondan ekonomik bir amaç olmaksızın çıkarılan değerlerden kişisel olarak sorumlu; TMSF, el konulan varlıkları kayyum olarak değerlendirecek, gelir devlet hazinesine değil fonlara gidecek. Kamu kaynağı kullanılmayacak; bu hem teklifte hem de Erdoğan'ın 12 Ekim tarihli konuşmasında yer alıyor.
Bir milyon lira, Merkez Bankası kuruna göre 13 Ekim 2026'da yaklaşık 18.100 avroya denk geliyordu; 28.075,50 liralık net asgari ücrete göre ise 35 aylık maaştan biraz fazla. Daha az yatıran, yatırdığını geri alacak; daha fazla yatıran, kalanı için varlıkların satılmasını bekleyecek.
Bir kısmı yasa olmadan zaten yürüyor: Tasfiyeye rıza gösteren A1 Capital, Bulls ve Pardus'un 17 fonu için Ziraat Bankası, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'a göre 8 Ekim'de gelirleri yaklaşık 43.600 yatırımcının saklayıcı kuruluşlarına aktardı. Atlas'la görüşülüyor. Tera, Pusula, Hedef ve geri kalanı için teklifin olağanüstü usulü geçerli; Erdoğan 12 Ekim'de, yasa Meclis'ten geçer geçmez ara ödemelerin „ekim ayı içinde“ başlaması gerektiğini söyledi.
Tartışmalı olanlar
En sert suçlamayı Özgür Özel yöneltiyor. Özel, bir mahkemenin Mayıs'ta CHP genel başkanlığını iptal etmesinin ardından Temmuz 2026'dan beri CHP'yi yönetiyor; CHP, 91 milletvekiliyle en büyük muhalefet grubu. Özel, 6 Ekim'deki grup toplantısında medya haberlerine göre, Erdoğan'ın yerleştirdiği kişilerin olayın merkezinde yer aldığını söyledi ve Cumhurbaşkanı'nın yeğeni Üsame Erdoğan'ın ana holdingine ortak olduğunu belirttiği scooter kiralama şirketi BinBin'i andı; hissenin Nisan 2026'da 200 liradan 47 liraya düştüğünü söyledi. Yeğene bir suç isnat etmedi, ona karşı bir soruşturma da bilinmiyor. Özel, medya haberlerine göre 8 Ekim'de şunu talep etti: Erdoğan olaylardan haberdarsa istifa etmeli; haberdar değilse erken seçim kararı almalı. Muhalefet milletvekilleri ayrıca yatırımcıların işlem yasağından önce uyarıldığını iddia ediyor; savcılık, medya haberlerine göre, 1 ile 16 Eylül arasında 440 büyük yatırımcının çektiği 401,3 milyar liralık çıkışları inceliyor. Para çıkışları, bir uyarının kanıtı değildir.
Hükümet buna karşı çıkıyor. Erdoğan 28 Eylül'de sorunun „fon piyasasının sınırlı bir bölümünde“ ortaya çıktığını, finans sistemine yayılan bir risk bulunmadığını söyledi; 12 Ekim'de muhalefetin bir kısmını, sanıkları yalnızca parti üyeliği nedeniyle korumakla suçladı ve itibar suikastından söz etti. Bir CHP milletvekilinin fon hesaplarıyla ilişkilendirdiği Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Aile Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, medya haberlerine göre bunu reddetti ve suç duyurusunda bulundu. AKP, 13 Ekim'de iki gazeteciye, bir televizyon kanalına ve CHP sözcüsüne 1,6 milyon lira için dava açtı. SPK, 6 Ekim'de borsanın kendisini 130 kez boşuna uyardığı yönündeki gazete haberini reddetti. 8 Ekim'de AKP ve MHP, genel kurulda bir araştırma komisyonu kurulmasına ilişkin beş önergeyi reddetti. Medya haberlerine göre iki gazeteci 9 Ekim'den beri tutuklu; suçlama, olayla bağlantılı yanıltıcı bilgi yaymak. Gazetecileri Koruma Komitesi durumu kritik bir noktada görüyor.
Ülke dışında MSCI izliyor. Endeks sağlayıcısı 23 Haziran 2026'da, uluslararası yatırımcıların, küçük borsa şirketlerindeki fonlar üzerinden halka açıklık oranını yapay olarak şişiren olası koordineli alımları defalarca bildirdiğini yazdı. Kasım 2026'daki endeks incelemesine kadar inandırıcı bir ilerleme görülmezse MSCI, Türkiye'nin ve Türk hisselerinin endekslerde nasıl ele alınacağına dair bir istişare başlatabilir. Böyle bir istişarenin sonunda ne olacağını MSCI açık bırakıyor.
Sonucu nereden anlayacağız
Zararın büyüklüğü ancak bankalar fonların elindeki hisseleri sattıktan sonra, yani piyasanın o gün ödeyeceği fiyatlardan, 17 Eylül öncesinde defterlerde yazan fiyatlardan değil, belli olacak. Üç tarih yönü gösteriyor: 2/3939 sayılı teklif Ekim'de genel kuruldan geçerse ara ödemeler aynı ay içinde akar; tasfiye süresi, 17 Eylül'deki duyurudan altı ay sonra, en geç 2027 Mart ortasında sona erer; Kasım'da MSCI, uyarının bir istişareye dönüşüp dönüşmeyeceğine karar verir. Her şeyin ölçüleceği rakamı hükümet kendisi koydu: 455.758 yatırımcı, kamu parası yok.